Policymakers in Serbia must adapt a proactive approach to re-igniting economic growth by focusing on increasing exports. It appears quite clear that the country can no longer rely on demand-led growth to drive economic development. Not only are the inexpensive capital flows of the 1990s and most of the 2000s unlikely to return, but the Serbian economy simply does not generate enough demand in its small, relatively saturated market to sustain long-term development. Companies and political leadership must look to foreign markets and exports to drive development. This report argues that Serbia should employ an Export-Led Growth (ELG) model as the foundation of its economic development strategy. This implies encouraging increased exports as the primary engine of wider economic growth. An ELG-based model can promote smart, sustainable, and inclusive economic growth by promoting innovation and the production of goods and services with higher value added, fostering competitive exports which are more resilient to external shocks, and helping create more long-lasting employment for more marginalized groups in Serbian society.
The goal of export performance analysis is to identify industries that possess the necessary resources and capabilities for strong, dynamic, diversified, and sustainable export operations. The export performance analysis will enable an in-depth look at industries’ main international characteristics, through measurement of key performance indicators (KPI), such as comparative and competitive advantages. This analysis will help us identify the industries that can outgrow competitors and penetrate foreign markets successfully due to the presence of particular advantages.
The graph below reveals which particular industries within these sectors are benefiting from that advantage and strengthening their significance in exporting, and which are not. Industries with competitive advantage, located in quadrants I and II, are identified as Export stars and Rising stars, respectively, according to their level of RCA. In the same manner, industries without competitive advantage (located in quadrants III and IV) are classified as Marginal industries and Falling stars, respectively (more in report, page 63).
Export dynamics
Export diversification
Graph – Distribution of industries according to both their comparative and competitive advantages (2009-2013)
Kreatori politike u Srbiji moraju da proaktivno pristupe ponovnom pokretanju privrednog rasta tako što će se usredsrediti na povećanje izvoza. Sasvim je jasno da Srbija više ne može da se pouzda u rast zasnovan na tražnji kao na pokretač privrednog razvoja. Pored toga što je malo verovatno da će kapital ponovo biti dostupan pod povoljnim uslovima koji su vladali devedesetih godina prošlog veka i tokom većeg dela prethodne decenije, ni srpska privreda na svom malom, relativno zasićenom tržištu prosto ne stvara dovoljno tražnje da bi se održao dugoročni razvoj. Privrednici i politički lideri moraju da se okrenu inostranim tržištima i izvozu radi podsticanja privrednog razvoja. U ovom izveštaju zastupamo stanovište da bi Srbija trebalo da svoju strategiju privrednog rasta utemelji na modelu zasnovanom na izvozu (Export-Led Growth, ELG). To podrazumeva podsticanje rasta izvoza kao osnovnog pokretača privrednog razvoja u celini. Primenom modela razvoja zasnovanog na izvozu, inteligentan, održiv i inkluzivan privredni rast mogu se promovisati kroz podršku inovacijama i proizvodnji robe i usluga sa većom dodatom vrednošću; podsticanje konkurentnog izvoza otpornijeg na egzogene šokove; i pomoć pri stvaranju trajnije zaposlenosti za marginalizovane slojeve srpskog društva.
Cilj analize izvozne performanse jeste utvrđivanje toga koji sektori poseduju resurse i sposobnosti neophodne za snažno, dinamično, diversifikovano i održivo izvozno poslovanje. Analiza izvozne performanse omogućiće nam da detaljno razmotrimo osnovne karakteristike sektora od značaja za izvozno poslovanje, i to merenjem ključnih pokazatelja performanse (Key Performance Indicators, KPI) kao što su komparativna i konkurentna prednost. Ova analiza pomoći će nam da prepoznamo sektore koji mogu da nadmaše konkurente i uspešno prodru na inostrana tržišta na osnovu svojih naročitih prednosti. Grafik ispod pokazuje koji konkretni sektori u ovim oblastima koriste navedenu prednost i jačaju svoje prisustvo na inostranim tržištima, a koji to ne čine. Sektori sa konkurentnom prednošću koji se nalaze u kvadrantima I i II prepoznati su kao zvezde izvoza i zvezde u usponu, već prema vrednosti RCA. Slično tome, sektore koji nemaju konkurentnu prednost (i nalaze se u kvadrantima III i IV) svrstali smo u marginalne sektore odnosno zvezde u opadanju (opširnije u izveštaju, strana 63).
Izvozna dinamičnost
Diversifikacija izvoza
Grafik – Distribucija privrednih grana prema komparativnoj i konkurentnoj prednosti (2009-2013)
